224277094988730
 

COVID INFO

PROMO&CME

  • PROMO&CME

Zašto gubimo čulo mirisa ?

Privremeni gubitak mirisa ili anosmija glavni je neurološki simptom i jedan od najranijih i najčešće prijavljenih pokazatelja COVID-19. Studije sugeriraju da ovaj simptom bolje predviđa bolest i raniji je pokazatelj od ostalih dobro poznatih simptoma poput temparature i kašlja, ali osnovni mehanizmi gubitka mirisa kod pacijenata s COVID-19 nisu jasni.


Sada je međunarodni tim istraživača predvođen neuroistraživačima s Harvard Medical School identificirao tipove olfaktivnih ćelija u gornjoj nosnoj šupljini najosetljiviji na infekciju SARS-CoV-2, virusom koji uzrokuje COVID-19.


Iznenađujuće, senzorni neuroni koji otkrivaju i prenose njuh u mozak nisu među ranjivim tipovima ćelija.


Izvještavajući u časopisu Science Advances, istraživački tim otkrio je da olfaktorni senzorni neuroni ne izražavaju gen koji kodira protein ACE2 receptora, a koji SARS-CoV-2 koristi za ulazak u ljudske ćelije.


Umjesto toga, ACE2 se eksprimira u ćelijama koje pružaju metaboličku i strukturnu potporu mirisnim osjetnim neuronima, kao i određenim populacijama matičnih ćelija i ćelija krvnih žila.


Nalazi sugeriraju da bi infekcija neneuronskih ćelijskih tipova mogla biti odgovorna za anosmiju kod pacijenata s COVID-19 i pomoći u informiranju napora da se bolje razumije napredovanje bolesti.


"Naša otkrića ukazuju na to da novi koronavirus mijenja osjet mirisa kod pacijenata ne izravnom infekcijom neurona već utjecajem na funkciju potpornih ćelija", rekao je stariji autor studije Sandeep Robert Datta, vanredni profesor neurobiologije na Institutu Blavatnik u HMS-u.


To implicira da je u većini slučajeva malo vjerojatno da će infekcija SARS-CoV-2 trajno oštetiti olfaktorne neuralne krugove i dovesti do trajne anosmije, stanja povezanog s različitim mentalnim i socijalnim zdravstvenim problemima, posebno depresijom i anksioznošću.


Većina pacijenata sa COVID-19 ima određenu razinu anosmije, najčešće privremenu. Analize elektronskih zdravstvenih kartona pokazuju da je kod pacijenata sa COVID-19 27 puta veća vjerovatnoća da će imati gubitak mirisa, ali je samo oko 2,2 do 2,6 puta vjerovatnije da imaju povišenu temperaturu, kašalj ili poteškoće s disanjem, u odnosu na pacijente bez COVID-19.


Neke studije su nagovijestile da se anosmija kod COVID-19 razlikuje od anosmije uzrokovane drugim virusnim infekcijama, uključujući druge koronaviruse.


Na primjer, kod pacijenta s COVID-19 čulo mirisa se obično oporavi tokom sedam dana - mnogo brže od mjeseci koji su potrebni za oporavak od anosmije uzrokovane podskupinom virusnih infekcija za koje je poznato da direktno oštećuju njušne osjetne neurone. Pored toga, mnogi virusi uzrokuju privremeni gubitak mirisa pokrećući probleme sa gornjim respiratorima, poput začepljenja nosa. Neki pacijenti s COVID-19, međutim, doživljavaju anosmiju bez ikakve nazalne opstrukcije.


Utvrđivanje ranjivosti

U trenutnoj studiji, Datta i kolege fokusirali su se da bolje razumiju kako se čulo mirisa mijenja kod pacijenata sa COVID-19 određivanjem tipova ćelija koji su najosetljiviji na infekciju SARS-CoV-2.


Počeli su analizirajući postojeće skupove podataka o sekvenciranju jednoćelijskih stanica koji su ukupno katalogizirali gene izražene stotinama hiljada pojedinačnih ćelija u gornjim nosnim šupljinama ljudi, miševa i neljudskih primata.


Tim se fokusirao na gen ACE2, široko pronađen u ćelijama ljudskog respiratornog trakta, koji kodira glavni receptorski protein koji SARS-CoV-2 cilja da bi ušao u ljudske ćelije. Takođe su pogledali još jedan gen, TMPRSS2, koji kodira enzim za koji se smatra da je važan za ulazak SARS-CoV-2 u ćeliju.


Analize su otkrile da i ACE2 i TMPRSS2 izražavaju ćelije u olfaktornom epitelu - specijalizovanom tkivu na krovu nosne šupljine odgovornom za otkrivanje mirisa u kojem se nalaze olfaktorni senzorni neuroni i niz pomoćnih ćelija.


Međutim, ni jedan ni drugi gen nisu eksprimirani olfaktornim senzornim neuronima. Suprotno tome, ovi neuroni izražavaju gene povezane sa sposobnošću drugih koronavirusa da uđu u ćelije.


Istraživači su otkrili da dva specifična tipa ćelija u olfaktornom epitelu eksprimiraju ACE2 na sličnim nivoima kao što je uočeno u ćelijama donjih disajnih puteva, što je najčešća meta SARS-CoV-2, što ukazuje na ranjivost na infekciju.


Trag gubitka mirisa

Podaci iz studije sugeriraju da anosmija povezana s COVID-19 može proizaći iz privremenog gubitka funkcije ćelija u olfaktornom epitelu, što indirektno uzrokuje promjene na olfaktornim senzornim neuronima.


Istraživanje također nudi intrigantne tragove o neurološkim problemima povezanim s COVID-19. Opažanja su u skladu s hipotezama da SARS-CoV-2 ne zaražava direktno neurone, već može ometati funkciju mozga utječući na vaskularne ćelije u nervnom sistemu, rekli su autori. To zahtijeva dodatnu istragu kako bi se zapažanja provjerila.


Rezultati studije sada pomažu ubrzati napore za bolje razumijevanje gubitka mirisa kod pacijenata s COVID-19, što bi zauzvrat moglo dovesti do liječenja anosmije i razvoja poboljšanih dijagnoza bolesti zasnovanih na mirisu.


"Anosmija se čini neobičnom pojavom, ali može biti veoma iritantna za mali dio ljudi kod kojih je ustrajna", rekao je Datta. "To može imati ozbiljne psihološke posljedice i mogao bi biti glavni javnozdravstveni problem ako budemo imali sve veću populaciju s trajnim gubitkom mirisa."


Kako liječiti anosomiju?

Tretmani koji mogu pomoći u rješavanju anosmije uključuju:


  • dekongestive

  • antihistamitike

  • steroidne sprejeve za nos

  • antibiotike, za bakterijske infekcije

  • smanjenje izloženosti nazalnim iritantima i alergenima

  • prestanak pušenja

  • Možete uzimati suplemente alfa lipoičnekiseline koja se često naziva „univerzalnim antioksidansom“


  • Dodaci Omega 3 i Zink su takođe korisni.


  • Možete uzimati kapi vitamina A dnevno 10.000 jedinica koje se svakodnevno kapaju u nos tokom 8 sedmica.


  • Možete probati i ”trening mirisima”, pogledajte video ispod :



Koautori u istraživanju su David Brann, Tatsuya Tsukahara i Caleb Weinreb. Dodatni autori su Marcela Lipovsek, Koen Van den Berge, Boying Gong, Rebecca Chance, Iain Macaulay, Hsin-jung Chou, Russell Fletcher, Diya Das, Kelly Street, Hector Roux de Bezieux, Yoon-Gi Choi, Davide Risso, Sandrine Dudoit, Elizabeth Purdom, Jonathan Mill, Ralph Abi Hachem, Hiroaki Matsunami, Darren Logan, Bradley Goldstein, Matthew Grubb i John Ngai.